Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web


Ana sayfa ] Laboratuvar Bilgileri ] On-Line Hesaplamalar ] Linkler ] Periyodik Tablo ve Elementler ] Site Haritası ]

 

Yukarı

 

ÇÖZELTİLER (Solüsyonlar)
Bir maddenin, bir solvent (çözücü) içerisinde çözünmesiyle oluşan maddeye solüsyon (çözelti) denir. Solüsyonlar kullanılırken, durumları hakkında çeşitli terimler kullanılır. Bu terimler solüsyonun yoğunluğunu belirtmektedir. Genelde Molar ve Normal solüsyonlar sık kullanılır. Çözelti hazırlama sırasında gözönünde bulundurulması gereken önemli bir konu, kullandığınız maddenin bünyesinde molekül halde su içerip içermediğidir. Eğer molekül suyu varsa, çözeltinizi hazırlarken, bu molekül haldeki su solventinize karışacaktır. Hesaplamalarınızda buna dikkat etmeniz gerekir. Örneğin molekül ağırlığı 40 g/mol olan bir madde 2 molekül su içeriyorsa, bu maddeden 0.5 mol tartmak için (20 g) su miktarını hesaba katarak, 2 molekül su 36 g, 1 mol madde 40 g, toplam 76 g hesabıyla 0.5 mol için 76 / 2 = 38 g tartmalısınız. Bu 38 g madde 20 g saf madde içermektedir.
 
MOLARİTE
Molar çözelti, litresinde bir moleküll gram madde içeren çözeltidir. Simgesi M'dir. 1 M çözeltinin 1 litresinde çözünen maddeden 1 mol vardır. Formülü M = m * V şeklindedir. (m=molekül ağırlığı, V=hacim=1 lt) Bir mol madde, maddenin molekül ağırlığı kadar gram anlamına gelmektedir. Örneklersek, NaOH'in 1 molü 40 g'dır. Hesaplanması maddenin moleküllerinde bulunan atomların ağırlıklarına göre yapılır.
Atom ağırlıkları Na=23, O=16, H=1 olduğuna göre,
NaOH=23+16+1=40 g/mol.
1 mol NaOH 40 gramdır. 1 M NaOH çözeltisinin 1 litresinde 40 gram NaOH vardır. M = 40 * 1
1 M NaOH = 40g/lt.
Başka bir madde ile örnekleme yapalım. Potasyum klorür'den 0,1 M 300 ml çözelti hazırlayalım.
K=39, Cl=35.5 olduğuna göre,
KCl=74.5 g/mol dür. M = m * V ise 1 M için = 74.5 * 0.3 (Daima litre olarak yazmalısınız.)
1 M KCl = 22.35 g 0.1 M için 2.235 g KCl tartıp 300 ml saf suda eritmelisiniz.Sitemizde bu hesapları On-line yapabilirsiniz. Tıklayın...
 
NORMALİTE
Normal çözelti, litresinde 1 ekivalan gram madde içeren çözeltidir. Simgesi N'dir. Formülü N = e * V şeklindedir. (e=ekivalan gram)
Ekivalan gram formülü;
Katı maddeler için e = m / v 'dir. v harfini V ile karıştırmamalısınız. v = valans (değerlik)
Saf sıvı maddeler için e = m / (v * d) 'dir. d = dansite (yoğunluk)
Valans, Asitler için molekül başına ortama verilen H iyonu sayısı, Bazlar için molekül başına ortama verilen OH iyonu sayısı, Tuzlar için molekül başına ortama verilen + veya - iyon sayısıdır.
Şimdi 1 N CaSO4 çözeltisi hazırlayalım.(Kalsiyum sülfat)
CaSO4=136.14 g/mol (Bir molü 136.14 g) Ca, bileşiklerinde +2 değerliklidir. Molekülde 1 sülfat iyonu olduğuna göre dolayısıyla sülfat -2 değerliklidir. Bu molekülün valansı (değerliği) 2 dir. v = 2
e = m / v ise e = 136.14 / 2 = 68.07 bulunur.
N = e * V ise 68.07 g tartıp 1 lt suda eritirseniz 1 N CaSO4 çözeltisi hazırlamış olursunuz.
Saf sıvılar için e değerini hesaplarken v değerini sıvının yoğunluğu (d) ile çarpmalısınız.
Örneğin H2SO4'ün molekül ağırlığı yaklaşık 98 g/mol, dansitesi (yoğunluk) 1.98 g/ml'dir.
Dolayısı ile e değeri, e = 98 * 1.98 = 194.04 olarak bulunur.
 
 
YÜZDE SOLÜSYONLAR
Yüzde solüsyonlar herhangi bir maddenin ağırlıkça yüzde olarak solüsyondaki oranını işaret eder. Söz gelimi % 10'luk KOH solüsyonu 100 ml'sinde 10 g KOH içerir. Hazırlanışında bazı karışıklıklar yaşanmaktadır. 100 ml saf suda 10 g KOH çözüldüğünde bu % 10'luk KOH solüsyonu olmaz.
%10'luk 100 ml KOH hazırlamak için 10 g KOH tartılarak bir miktar saf suda eritilir ve hacmi 100 ml'ye tamamlanır.
Hazır bir solüsyonun yüzdesini değiştirerek kullanmak da mümkündür. Örneğin elimizde % 15'lik 150 ml NaOH solüsyonu olsun. Biz bunu kullanarak 70 ml % 8'lik NaOH solüsyonu hazırlayalım.
İstediğimiz NaOH solüsyonu % 8'lik olacağına göre 100 ml'sinde 8 g NaOH var demektir.
O halde 70 ml'sinde 70*8/100 = 5.6 g NaOH olmalıdır.
Elimizde hazır bulunan % 15'lik NaOH solüsyonundan öyle bir miktar almalıyız ki içeriğinde 5.6 g NaOH olmalı.
100 ml'de 15 g varsa X ml'de 5.6 g vardır orantısı ile, 5.6*100/15 = 37.33 ml'de 5.6 g vardır.
Bu durumda hazır bulunan % 15'lik NaOH solüsyonumuzdan 37.33 ml alıp bunun hacmini saf su ile hedeflediğimiz miktar olan 70 ml'ye tamamlarsak % 8'lik 70 ml NaOH solüsyonu elde etmiş oluruz.
 

Geri ] İleri ]

Eleştiri ve önerileriniz için e-mail gönderebilirsiniz. Site hakkında ayrıntılı bilgi için Site Haritası sayfasını ziyaret edin.

Son güncelleştirilme : 19.11.1999